|
|
 |
De grensarbeid (21/03/2006) |
Enkele Franse volksvertegenwoordigers waren enkele dagen te gast in ons land. Als voorzitter van de Interparlementaire Unie sectie België-Frankrijk sprak ik een rede uit bij de verwelkoming van onze Franse gasten. Uiteraard bracht ik hierbij de grensarbeid ter sprake, want alleen in overleg met Frankrijk zullen we tot oplossingen komen. Hieronder een uittreksel uit de speech.
België en Frankrijk sloten in 1964 een Dubbelbelastingverdrag waarin de fiscale spelregels tussen beide landen worden afgesproken. Dit verdrag voorziet in een grensarbeidersregime. Een inwoner uit de grensstreek die gaat werken net over de grens, betaalt belastingen waar hij woont en sociale zekerheid waar hij werkt. Gelijkaardige verdragen werden afgesloten met de andere buurlanden, Nederland en Duitsland.
In de loop van de jaren is de fiscale politiek van beide landen uit elkaar gegroeid. In België ontstond er bijvoorbeeld een veel hogere belastingdruk. Hierdoor stegen ook de bruto-lonen evenredig mee, om de koopkracht te bewaren. Maar het netto-loon van de Belgische grensarbeiders groeide niet mee met de Belgische lonen, en dus hielden de grensarbeiders alsmaar minder over in het loonzakje.
In haar streven naar een vrij verkeer van werknemers heeft de Europese Unie werk gemaakt van een meer eengemaakte fiscaliteit. Het principe dat iedereen belastingen betaalt waar hij werkt, is hiervan een onderdeel. In het kader van die Europese harmonisatie werden de grensarbeidersregelingen met Nederland (op 1 januari 2003) en Duitsland (op 1 januari 2004) dan ook afgeschaft. Alleen met Frankrijk wordt er geen akkoord bereikt over een nieuw belastingverdrag.
Cijfers over het exacte aantal grensarbeiders zijn moeilijk te berekenen, vanwege verschillende methoden van berekening. Globaal gezien zouden er zo’n 5000 Belgen in Frankrijk werken, en omgekeerd zouden 20 à 25.000 Fransen naar België komen werken. Het aantal Belgische grensarbeiders daalt gestaag en hun gemiddelde leeftijd stijgt. Het is een hele homogene groep, met zowel arbeiders en bedienden die in heel wat sectoren actief zijn. Wat de Fransen betreft gaat het vaak om jonge arbeiders (zowel geschoold als ongeschoold), die in de industrie werken. Ieder jaar komen er meer en meer grensarbeiders naar België.
De Belgische grensarbeiders verliezen door deze grensarbeidersregeling dus 3x. Hun Franse bruto-loon is lager dan het Belgische, ze zijn onderworpen aan de hoge Belgische belastingsdruk en betalen sociale zekerheid in Frankrijk, waar de bijdrage hoger is. In tijden waarin men spreekt van een eengemaakt Europa met een vrij verkeer van werknemers is dit uiteraard een bittere pil om te slikken. Zij zijn dan ook al lang vragende partij om de regels van het eengemaakte Europa ook op hen toe te passen en hun uitzonderingsstatuut af te schaffen.
Ook de Belgische regering heeft al verschillende malen laten weten dat zij dit standpunt genegen is. In de Europese Unie van vandaag zijn dit soort uitzonderingsstatuten voor grensbewoners een restant van een vorig tijdperk.
Daarnaast moeten wij echter ook rekening houden met de economische realiteit in ons land. Ik verwijs daarbij bijvoorbeeld naar mijn eigen streek, Zuid-West-Vlaanderen. In heel wat sectoren zijn de Franse werknemers een onmisbare schakel in de economie geworden. Werkgevers en interimkantoren verklaren dat het bijna onmogelijk is om voldoende gemotiveerde arbeidskrachten te vinden voor de textiel- of voedingssector. Uiteraard speelt het fiscale voordeel hierin een rol.
De Belgische regering houdt ook rekening met de realiteit van de vele Franse grensarbeiders in ons land. Overgangsmaatregelen dringen zich dus op. Bij de onderhandelingen over een nieuw grensarbeidersverdrag zal er dan ook moeten rekening gehouden worden met een scenario waarbij de Franse grensarbeiders nog een bepaalde tijd kunnen genieten van een aantal voordelen verbonden aan hun statuut. Zoniet dreigen een aantal economische sectoren in de problemen te komen.
Door de specifieke regeling van het grensarbeidersstatuut komen bedrijven en arbeiders dagelijks in de problemen. Door enkele circulaires van de Belgische minister van Financiën werd de interpretatie nog verstrengd, waardoor er enkele absurde gevolgen zijn. Zo sprak ik vorige week nog met een bedrijfsleider uit de grensstreek. Hij werkt met fotolassers, dus hooggeschoold technisch personeel, om overal in ons land laswerken uit te voeren. Aangezien hij in ons land dit personeel niet vindt, heeft hij heel wat Noord-Fransen op de loonlijst staan. Aangezien hij werken ter plaatse bij de klant uitvoert, komt zijn bedrijfsorganisatie vaak in de problemen door de grensarbeidersregeling. Door de nieuwe interpretatie van de wet mag zijn Frans personeel immers enkel nog werken uitvoeren in de grensstreek. Wil hij echter een klant uit het Brusselse bedienen, dan moet hij ander personeel aantrekken, dat niet even goed geschoold is, of moet hij zelfs een beroep doen op Fransen die niet uit de grensstreek komen. Het absurde is dat Franse grensarbeiders enkel mogen werken in de grensstreek, maar nergens anders in België, of ze verliezen hun statuut. Gaan ze werken in Nederland, Frankrijk of Duitsland, dan mag het weer wel. Dat dit nog in een verenigd Europa mogelijk is!
Al enkele jaren probeert de Belgische minister van Financiën gesprekken op te starten met zijn Franse collega en zijn administratie om een nieuw belastingverdrag, aangepast aan de huidige maatschappelijke evoluties, af te sluiten. Deze gesprekken hebben voorlopig nog niet tot een nieuw akkoord bereikt, en het ziet er niet naar uit dat dit op korte termijn wel zal lukken. Vanuit Franse hoek is er weinig enthousiasme te merken om de huidige regeling aan te passen, en ook de snelle opeenvolging van verschillende Franse ministers van Financiën doet de onderhandelingen geen deugd.
In dit licht is het misschien goed om ook de Franse parlementsleden aandacht te vragen voor dit probleem. Enkel onderhandelingen tussen beide landen, met een evenwichtig akkoord dat de volledige instemming geniet van beide partijen zal tot een werkbare oplossing leiden.
|
|
|
