|
|
 |
Turkije en de Koerden: het dwaalspoor van het extremisme |
De laatste maanden neemt de Turkse druk toe om militair in te grijpen tegen de Koerdische strijders van de PKK (Koerdische Arbeiderspartij) op Iraaks grondgebied. Op 17 oktober nam het Turks parlement zelfs een motie aan (gesteund door 507 van de 526 volksvertegenwoordigers) dat een militair ingrijpen in Iraaks Koerdistan mogelijk moet maken. De steeds driester worden aanslagen vanwege de PKK die opereren vanuit het Iraaks grensgebied zijn daar uiteraard niet vreemd aan. De internationale gemeenschap houdt ondertussen de adem in : een militair ingrijpen van de Turken in Noord-Irak dreigt immers de stabiliteit van de regio – als daar al sprake van is – nog meer onder druk te zetten.
Het dreigement van Turkije moet gezien worden als een ernstige waarschuwing aan het adres van de VS en Irak om werk te maken van de strijd tegen de guerilla van de PKK. In de maand september werd immers tussen Turijke en Irak een verdrag in die zin gesloten. Turkije voert nu de druk op om eindelijk werk te maken van de uitvoering ervan.
Het bezoek van de Iraakse vice-president aan Turkije van voorbije week heeft alvast als resultaat dat er een ploeg van onderhandelaars naar Turkije reist om het een en het ander te verduidelijken en de uitwerking van het verdrag te concretiseren.
Turkije wordt ondertussen van alle kanten aangemaand om de oorlogstaal te temperen. Zowel vanuit de VS, de EU als de NAVO komen er voorzichtige aansporingen in die zin. Dat is immers het minste wat we mogen verwachten. Want de discussie die steeds weer onder de mat wordt geveegd is in welke mate de EU en de NAVO kunnen blijven tolereren dat Turkije op een dergelijke manier aan conflictmanagement doet.
De feiten zijn genoegzaam bekend: de positie van de Koerden binnen Turkije en ver daarbuiten is dramatisch. Vaak zijn zij het slachtoffer van mensenrechtenschendingen, verdwijningen, het verbieden van politieke activiteiten en het verbieden van de rechten van minderheden zoals het gebruik van de Koerdische taal in het onderwijs, de administratie en de rechtspraak.
Dat is ook de aanklacht van de Europese Unie in de jaarlijkse evaluatierapporten die erg kritisch zijn over de vooruitgang van Turkije in verband met de vereiste hervormingen en maatregelen. De Turkse regering zit geklemd tussen een steeds radicaler wordende publieke opinie en de wens om alles in het werk te stellen om het lidmaatschap van de EU niet meer te mislopen. Indien dit laatste werkelijk een bekommernis is, zal de Turkse overheid in elk geval de problematiek van de minderheden op een heel andere manier moeten aanpakken – en dan zwijgen we nog over het dossier-Cyprus.
De Turkse publieke opinie wordt ondertussen opgezweept met beelden van gevallen soldaten in de strijd tegen het terrorisme. Een golf van solidariteit met de nabestaanden van deze ‘helden’ heeft al vele miljoenen euro’s opgeleverd.
En wat denken de Koerden over deze evolutie ? Steeds meer Koerdische organisaties en opiniemakers nemen terecht afstand van de terroristische activiteiten van de PKK. Dit is duidelijk niet hun strijd. De vraag naar meer autonomie en respect voor hun taal en cultuur is een héél andere vraag dan deze naar een onafhankelijk Koerdistan. Ook het merendeel van de Iraakse Koerden is hiervan geen voorstander. De relatieve, door de VS beschermde, autonomie in Irak zorgt voor een stijging van hun welvaart en zorgt voor een sterke positie in de machtsdeling in een federaal Irak. De voordelen die hieraan verbonden zijn, wensen zij ook niet zomaar op te geven.
Turkije heeft er dus alle baat bij dat er aan de Iraaks-Turkse grens een stabiel en welvarend Koerdistan komt, waar de Koerden zich erkend weten hun in culturele, politieke en economische eigenheid.
Dat moet dan ook de opdracht zijn voor de Turkse regering in Ankara : ervoor zorgen dat de Turkse Koerden zich thuis voelen en gerespecteerd voelen in hun eigen land.
Er is geen andere goede weg op lange termijn om te komen tot een stabiele regio dan deze van de onderhandelingen. Een grote regionale conferentie over de Koerdische kwestie dringt zich op. Iedereen moet dan kleur bekennen, ook de terroristen van de PKK. Kiezen voor extremisme kan geen optie zijn, noch voor de Turken, noch voor de Koerden.
|
|
|
